Bediüzzaman Said Nursi'nin Birinci Dünya Savaşı'nda Ermeniler ve Ruslarla Çatışmaları ve Esaretine Dair Bazı Vesikalar

Giriş

Said Nursi, 31 Mart Olayı'ndan sonra İstanbul'da kalmayarak Van'a gitti. Burada iken Doğu'daki aşiretler arasında dolaşarak o yıllarda zihinleri karıştıran, hürriyet, meşrutiyet ve azınlık hakları ile ilgili çeşitli soruları cevaplandırdı. Daha sonra Şam'a giderek, ileriki tarihlerde Hutbe-i Şamiye adıyla neşredilecek olan Şam hutbesini verdi. Bu hutbesinde İslâm toplumlarının yaşadığı problemlere dikkat çekerek çözüm yolları üzerine çeşitli tekliflerde bulundu. Bilahare İstanbul'a geçerek Sultan Reşad'ın Rumeli seyahatine Doğu Vilayetleri adına katıldı. Bu sırada Doğu Anadolu'da bir üniversite yapılması için padişah nezdinde girişimlerde bulunarak, Edremit'te üniversitenin temelinin atılmasını sağladı. Bu arada, dünyadaki genel siyasi dengelerin değişmeye başlamasını hissederek, talebelerine "hazır olunuz, büyük bir musibet ve felaket bize yaklaşıyor" diyerek gelişmeler için hazır olmalarını istedi[1].