Risale-i Nurla Alakalı Mevcut İzah Metinleri/Çalışmaları ve Yapılması Gerekenler

Eklenme Tarihi: 31 Mayıs 2014 | Güncelleme Tarihi: 08 Ocak 2017

 

Kadir AYTAR'ın Risale-i Nur İzah Çalıştayı tebliğidir

 

GİRİŞ

Risale-i Nur’da Bediüzzaman Hazretlerinin, talebelerine vazife olarak vermiş olduğu 15 vazife vardır. Bunlar: 1-şerh, 2-izah, 3-tekmil, 4-tahşiye, 5-neşir, 6-tâlim, 7-telif, 8-tanzim, 9-tertip, 10-tefsir, 11-tashih, 12-cem, 13-beyan, 14-ispat, 15-tafsil olarak belirtilmiştir.

Bu kavramlar, bir birine çok yakın, ilgili ve bir birini tamamlayan kavramlar olduğundan karıştırılabilmektedirler. Bu karışıklığın önüne geçmek için Eğitimci-Yazar Bestami Said Çiftçi’nin tasnif çalışmasını nazarlara sunmak yerinde olacaktır:

10 vazifenin; şerh, tahşiye, tefsir, tafsil, telif, ispat, tekmil, tahşiye, ispat, tafsil vazifeleri, Risale-i Nur’un muhtevasına yönelik vazifelerdir. Bunlardan 7’si şerh, tahşiye, tefsir, tafsil, telif, ispat, tekmil araştırmaya dayalı vazifeleridir ve Risale-i Nur hakikatleri üzerinden “yeni” bir ürün ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bunlardan telif, tekmil, şerh ve tefsir ibda tarzında, yani sıfır noktasından yeni ürün ortaya koymaya, tahşiye, ispat, tafsil de inşa suretinde yeni üretim yapılmaya, bu 10 vazifeden 3’ünün de talim, beyan, izah eğitime yönelik vazifelerdir.

İZAH KAVRAMI

İzah: ~ Ar īḍāḥ ايضا [wḍḥ IV msd.] aydınlatma, netleştirme, berrak ve anlaşılır kılma. Çoğulu izahat’tır. Vuzuh, vâzıh, muvazzah, tavzih gibi farklı şekilleri de dilimizde kullanılmaktadır.
• Tenvir kelimesi de aydınlanma anlamına geldiğinden bir derece izah ile eş anlamlı düşünülebilir.
• Yani kelimesi ile başlayan cümleler birer izah cümlesidir.
• Soru cümleleri bir cevaptan ziyade izah beklentisini verir.
• Mesela ile başlayan cümleler de izah yapıldığının bir işaretleridir.

İzahçıda bulunması gereken özellikler:
• Mütehassıs ve ehl-i ilim olmalı
• Konuya hâkim olmalı, konunun derinliğini ve inceliklerini bilmeli
• Ayet ve hadislere dayanmalı, muvazeneli olmalı
• Kuvvetli delillere ve hüccetlere dayanmalı
• Mantıklı ve ispatlayıcı olmalı
• Lisanına gayet güzel suretler giydirmeli, letafetli tarzları kullanabilmeli
• Hakkıyla, yerli yerince izah etmeyi bilmeli
• Keşşaf olmalı
• Allah’ın emirlerine itaat ederek kalbine ve lisanına hikmet verilenlerden olmalı ki, her şeyi açıkça ve rahatlıkla izah edebilmeli
• Şahı manevi çalışmasına yatkın olmak
• “Hem, basîresinde selim bir gözü olan görür ki; Kur’anda öyle bir göz vardır ki, o göz bütün kâinatı zâhir ve bâtını ile vâzıh, göz önünde bir sahife gibi görür, istediği gibi çevirir, istediği bir tarzda o sahifenin mânâlarını söyler. Şu Birinci Nur’un hakîkatini misâller ile tavzih etsek, birkaç mücelled lâzım. Öyle ise, sâir risale-i arabiyyemde ve İşârâtü’l-İ’câz’da ve şu yirmibeş adet Sözlerde şu hakîkatın isbatına dair olan izahatla iktifa edip misâl olarak mecmu-u Kur’anı birden gösteriyorum.” 25. Söz, s. 415

İzah nasıl yapılmalıdır?
• ukul-u selimenin kabul ettiği vecihle
• aklı teslime sevk edecek bir tarzda,
• fehme takrip edecek bir tarzda,
• pek parlak ve gayet güzel bir surette
• en berrak ve en mükemmel tarzda
• en câzip ve en müessir bir tarzda
• letâfetli tarzlarda
• harika belâgatiyle
• âyet ve hadislerle
• kuvvetli hüccetlerle
• ispatlayıcı bir şekilde
• amîk bir şekilde ve ince bir tarzda
• en ince nükteleri beyanla
• defineyi/manayı tamamıyla ihatayla
• hakikate uygun bir tarzda
• tenasüp ve muvazeneye riayet ederek
• kemal-i intizam ve ıttıradla/silsile ile
• hakkıyla
• bir temsille
• usulü dairesince,
• imanın inkişafını ve kalbin itminânını veren bir tarzda
• tafsilen ve tamamen
• ötekinin delilleriyle berikini çürütüp ikisini de yere vurmak ve çürütmekten içtinabla
• enaniyetten uzak durarak
• itiraz olan noktaları açıklığa kavuşturmak ile

Muhatapların durumu:
• tabakat-ı insaniyede kırk tabaka
• muhtelif meşrebler ashâbı
• ulûm-u mütenevvianın ayrı ayrı ashâbları
• ehl-i mârifet bir velinin fehmi
• ehl-i aşk bir velinin müşahedesi
• İlm-i Usûlü’d-Din allâmesi
• füruat-ı şerîattaki bir müçtehid
• Kulaklı tabaka/âmî avam
• Gözlü tabaka /âmi avamdan veyahut aklı gözüne inmiş maddiyunlar
• Yaş gurupları
• Öğrenim durumları
• Zeka seviyeleri
• ilmelyakîn, aynelyakîn, hakkalyakîn dereceleri


İzahı Gereken Mana Türleri:
• kelime manası
• mecazi mana
• mana-yı işari
• mana-yı hakikat

RİSALE-İ NUR METİNLERİ ÜZERİNDE İZAH ÇALIŞMALARI
Abdullah Aymaz
• Lemaat
• Münazarat
• Sünuhat
• Barla Lahikası Üzerine
• Ayetü’l-Kübra Üzerine
• Kastamonu Lahikası Üzerine
• Emirdağ Lahikası Üzerine-1
• Emirdağ Lahikası Üzerine-2
• Muhakemat Üzerine Sadeleştirme ve Açıklama
• Hutbe-i Şamiye Üzerine Sadeleştirme ve Açıklama

Prof. Dr. Şener Dilek
Risale - Nur'da Derinleşme (2012)

Prof. Dr. Alaattin Başar
Risale-i Nur’dan Kelimeler ve Cümleler I-II-III
Sorularla Risale-i Nur Dersleri 1-2-3-4
Risale-i Nur’dan Dersler - Hubab ve Habbe (müzakereli dersler)

NUR PENCERESİ WEB SİTESİNDE İZAH VİDEOLARI
Prof. Dr. Şadi Eren
Mehmet Kırkıncı
Prof. Dr. Alaattin Başar
Prof. Dr. Şener Dilek
Dr. Ahmet Çolak
Abdullah Yeğin
Prof. Dr. Ahmet Akgündüz
Dr. Burhan Sabaz
Ali Uçar
Halil Dülgar
Dr. İdris Görmez
Necmi İlgen
Rahmi Erdem
Sinan Yılmaz
Süleyman Malkoç
Zafer Akyüzlü

MAKALELER
1-Risale-i Nurlar İzah Edilmeli mi?
Halil Köprücüoğlu
http://www.karakalem.net/?article=2327 erişim tarihi: 12.05.2014, saat: 00.04
2-Nurların izahı ve “yazmak”
Mustafa H. Kurt
http://www.karakalem.net/pfFormat.asp?article=3882

3-Risale-i Nur’un Şerh ve İzahı/Interpreting and Explaining Risale-i Nur
Bünyamin Duran
Prof. Dr. Celal Bayar Üniversitesi, İİBF Öğretim Üyesi
Köprü Dergisi, Bahar 2013 [ 122. Sayı ]

4- Şerh ve İzah Üzerine
Mehmed Kırkıncı,
http://www.mehmedkirkinci.com/index.php?s=article&aid=1060 erişim tarihi:05.05.2014, saat: 11.22


YAPILMASI GEREKENLER
İzah çalışmaları görüldüğü üzere müzakereli ve izahlı derslerden oluşmaktadır. Abdullah Aymaz’ın yaptığı çalışmalarda daha çok sadeleştirmeye ağırlık verilirken Mehmet Kırkıncı Hoca da sorulara cevap teşkil edecek olan Risale-i Nur metinlerini oluşturmaktadır.

İzahla şerhin birbirine yakın olmaları nedeniyle karıştırıldığı ortadadır. Şerh, daha çok kelime kelime açmayı, yorumlamayı ve farklı görüşleri de sunmayı içerir. Şarih ya da işin uzmanı olmayan kimseler, izahlı metinlerine şerh diyebilmektedirler.

Bu hususlar da dikkate alınarak muhataba ve ihtiyaç durumuna göre Risale-i Metinlerinin izah edilmesi gerekmektedir. İzahta yapılması gereken şey, insan tabakaları, zekâ ve yaş seviyeleri dikkate alınarak yapılmalıdır. Burada dikkat edilmesi gereken bir husus da ilmelyakin/teorik, aynelyakin/görsel ve hakkalyakin/uygulamalı izahlarda bulunulmalıdır. Burada muhatapların ilgi, merak ve soru sorma kabiliyetleri de göz önüne alınmalıdır.

Prof. Dr. Bünyamin Duran, “Tarihte büyük bilim ve düşünce adamlarının büyüklüğü genellikle kendilerinden sonra gelen başka bilim adamları ve düşünürlerin çabasıyla ortaya çıkartılmıştır. Bu da şerh ve izah yoluyla olmuştur.” demektedir. Risale-i Nurun büyüklüğü ve bütün insanlığa ulaştırılması da uzman izahçılar ve uzman heyetler tarafından ortaya konması gerektiği şüphesizdir.

Foto galeri için buraya tıklayınız

 

popüler cevapdünya atlası