Hidayeti dalâletle tebdil eden kafasız adamlar

Eklenme Tarihi: 18 Temmuz 2016

Hidayetidalâletle tebdileden kafasız adamlar

Âlem-i beşerde hayat-ı içtimaiyenin hayatı,muavenetten (yardımlaşmadan) doğar. İnsanlarınterakkiyatına (gelişmesine) engel olan isyanlardan, ihtilallerden, ihtilâflardan meydana gelen felâketlerintiryakı, ilâcı,muavenettir. (İşârâtu’l-İ’câz, s. 73)

Vekeza, bir şahsın kalbinde bir ihtilal, birfenalıkhissi uyanırsa, yüksekhissiyatı, kemâlâtı(olgunluğu) sukutetmeye (düşmeye) başlar; kalbindetahribata, fenalığa birmeyil, bir zevk peydaolur. Yavaş yavaş omeyilkalbinde büyür; sonra o şahıs, bütün lezzetini, zevkinitahribatta,fenalıkta bulur. İşte o vakit, o şahıs, tam mânâsıylaarzda yırtıcı bir hayvan, ihtilali çıkarıp büyüten birbelâ,fesadı durmayıp karıştıran birâfet kesilir.(İşârâtu’l-İ’câz, s. 311)

Evet,ifratveyatefrit, delillere karşı bir isyandır. Yani,sahife-i âlemde yaratılan delâil,uhûd-u İlâhiye(Allah’a verilen sözler) hükmündedir. Odelâile (delillere)muhalefeteden,Cenâb-ı Hakla fıtratenyapmış olduğuahdini bozmuş olur.

Vekezaifratvetefrit,hayat-ı nefsiye ve ruhiyeninmarazve hastalığınıintaç edenesbabdandır (sebeplerdendir). Buna,fıskın birincisıfatı olan يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللهِ(fâsıklar, Allah'a verdikleri ahidlerini bozarlar.)cümlesiyle işaret edilmiştir.

Vekeza,ifratvetefrit,hayat-ı içtimaiyeye (sosyal hayata) karşı isyan ateşini yakan ikiâmildir. Evet, buâmillerhayat-ı içtimaiyeyinizamveintizamaltına alanrabıtaları (bağları), kanunları keser, atar. Evet, şehvet veyagazap, haddini aşarsa, ırz ve namuslar payimâlolur (ayaklar altına alınır), mâsumlarmahvolur. Buna da,fıskın ikincisıfatı olanوَيَقْطَعُونَ مَۤا اَمَرَ اللهُ بِهِۤ اَنْ يُوصَلَ (Allah'ın akrabalar veya mü'minler arasında emrettiği bağları koparırlar.)cümlesiyle işaret edilmiştir.

Vekeza, dünyanizamının bozulmasınıintaçedip(netice verip) fesatve ihtilale sebebiyet veren iki ihtilalcidirler. Buna dahi,fıskın üçüncüsıfatı olanوَيُفْسِدُونَ فِى اْلاَرْضِ(Onlar yeryüzünde bozgunculuk çıkarırlar.) cümlesiyle işaret edilmiştir.

Evet,fâsıkolan kimseninkuvve-i akliye ve fikriyesiitidali kaybedipsafsatalara düşerse,itikadâta aitrabıtaları kesmekle,hayat-ı ebediyesini yırtar, atar.

Vekeza,kuvve-i gazabiyesihadd-i vasatı (orta sınırı) tecavüz ederse,hayat-ı içtimaiyenin hem yüzünü, hem astarını yırtar, altüst eder.

Vekeza,kuvve-i şeheviyesi haddi aşarsa,heva-i nefse tâbiolur, kalbinden şefkat-i cinsiyezâil (insanlara karşı şefkati yok) olur. Kendisi berbat olacağı gibi başkalarını da berbat edecektir. Buitibarla,fâsıklar hemnev'inin zararına, hemarzın fesadına çalışmış olur.

اُولٰۤئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ(İşte onlar hüsrana uğrayanlardır.)Bu cümle, evvelki cümlenin neticesi ve aynı zamanda tekididir. Şöyle ki: Evvelki cümledeahdi bozmak,sıla-i rahmi kesmek,arzdafesatyapmak gibi fasıkın cinayetlerini korkunç bir şekilde söyledikten sonra, bu cümlede evvelki tehditve korkuyu tekit için,fâsıkın cinayetlerinin netice ve cezasını şöylebeyan etmiştir: "Ofâsıklar,âhiretlerini verip dünyayı aldıkları gibi,hidayetidalâletle tebdileden kafasız adamlardır." (İşârâtu’l-İ’câz, s. 300)

popüler cevapdünya atlası