Bediüzzaman Said-i Nursî’nin “Prens Sabahaddin Bey’in Sû-i Telakki Olunan Güzel Fikrine Cevap” adlı Makalesinin Anlaşılmasına Doğru

Eklenme Tarihi: 01 Mayıs 2015 | Güncelleme Tarihi: 06 Ocak 2017

 

Bediüzzaman Said-i Nursî’nin “Prens Sabahaddin Bey’in Sû-i Telakki Olunan Güzel Fikrine Cevap” adlı Makalesinin Anlaşılmasına Doğru

Ahmet DEMİR

Giriş

Osmanlı Devletinin sonlarına doğru, imparatorluğu dağılmaktan kurtarmak amacıyla değişik fikir akımları ortaya çıkmıştır: Osmanlıcılık, İslamcılık, Türkçülük, Batıcılık, Adem-i Merkeziyetçilikvs. Bu seminerde, Prens Sabahaddin tarafından çerçevesi çizilen “Teşebbüs-ü Şahsi ve Adem-i Merkeziyet” fikrinin Bediüzzaman Said-i Nursî tarafından nasıl değerlendirildiği ele alınacaktır. Devletlerin yönetimlerde uyguladıkları iki temel sistem vardır: a.Merkeziyetçilikb.Adem-i Merkeziyetçilik. Birincisinde bütün idarî ve siyasî yetkiler merkezde toplanmışken, ikincisinde merkezce belirlenen alanlar (savunma, adalet vs.) dışında kalan alanlarda görev yapan memurlar, yerel halk tarafından seçilen heyetler / meclisler tarafından atanır ve yürütmeye ait kararların önemli bir kısmı, bu yöneticiler tarafından alınır. Bunlar, teşriî ve kazâî salâhiyetleri de haiz ise, adem-i merkeziyet siyasî sahaya intikal etmiş demektir ki bu (Amerika’daki yönetim gibi) federasyondan başka bir şey değildir.[1] Teşebbüs-ü Şahsi ve Adem-i Merkeziyet adlı fikriyatın özetle şu prensiplere istinat ettiği söylenebilir: a. Osmanlı Devleti hükümetinin merkezi yetkileri azaltılmalıdır, b. Devlet içindeki çeşitli unsurların yönetime katılması sağlanmalıdır, c. Liberal ekonomi ve d. Federal Devlet modelinemelidir.[2]

 

Yazının tamamını okumak için buraya tıklayınız

 


[1] Süheyp Derbil, İdare Hukuku, Ankara, 1955, I/288; Sıddık Sami Onar, İdare Hukukunun Umumî Esasları, 3. b, İstanbul, 1966, II/589 vd; İsmail Hakkı Göreli, İl İdaresi, Ankara 1952, 61; Ekrem Buğra Ekinci, Osmanlı İdaresinde Adem-i Merkeziyet ve İmtiyazlı Eyaletler, 1, 2; http://www.ekrembugraekinci.com/makaleler.asp?id=2, erişim, 22. 04. 2015.

 

popüler cevapdünya atlası